Narządy ruchu i ich schorzenia. Jakie są najczęstsze choroby kości i stawów i na jakie objawy zwrócić uwagę?

Trzaski podczas zginania kolan? Obolałe, zesztywniałe stawy rano, tuż po wstaniu z łóżka? Czy to już czas by udać się do ortopedy? Dowiedz się z artykułu, jak zwiększyć swoje szanse na sprawne i zdrowe narządy ruchu, także w podeszłym wieku. Poznaj najczęstsze choroby kości i stawów i ich wczesne objawy, które powinny skłonić Cię do wizyty u specjalisty.

Narządy ruchu i ich schorzenia – jak zbudowany jest układ ruchu?

Nasz układ ruchu to skomplikowana konstrukcja, zbudowana z kości, stawów, mięśni i więzadeł, umożliwiających nam swobodny ruch i przemieszczanie się. W skład układu ruchu ruchu wchodzi układ szkieletowy, składający się ze szkieletu osiowego (kręgosłupa, mostka, żeber i czaszki) oraz kończyn górnych i dolnych. Kości połączone są stawami, zapewniającymi ich ruchomość. Stawy dzielimy na zawiasowe, kuliste i siodełkowe, oraz proste i złożone – w zależności od ilości kości wchodzących w ich skład. Całość dopełniają mięśnie, przymocowane do kości za pomocą ścięgien. Mięśnie kurcząc się i rozkurczając doprowadzają do zginania i prostowania stawów. 

Narządy ruchu. Najczęstsze choroby kości i stawów

Następujące choroby należą do najczęściej występujących schorzeń narządu ruchu:

• choroby zwyrodnieniowe stawów: zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, guzki Heberdena, guzki Boucharda
• choroby zapalne stawów: reumatoidalne zapalenie stawów, gorączka reumatyczna, dna moczanowa (artretyzm) 
• choroby kości: krzywica, osteomalacja, osteoporoza 
• wady postawy, takie jak skolioza, lordoza, kifoza
• Neuropatie (uszkodzenia nerwów obwodowych): neuropatia strzałkowa, zespół Rotha, rwa kulszowa, rwa barkowa, zespół cieśni nadgarstka
• entezopatie (zmiany przeciążeniowo-zwyrodnieniowe przyczepu ścięgna do kości, wynikające z powtarzających się mikrourazów ścięgna)
• ostroga piętowa (zmiany zwyrodnieniowe okolicy guza piętowego) https://salvemedica.pl/blog/poradniki-pacjenta/ostroga-pietowa
• Rak kości – zazwyczaj przerzuty z innych organów. Pierwotny rak kości jest rzadki i dotyczy jedynie 1% Pacjentów onkologicznych w Polsce.

Najczęstsze choroby narządów ruchu – choroba zwyrodnieniowa stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów (artroza) to najczęstsza przyczyna bólu stawów i niepełnosprawności wśród osób w podeszłym wieku. Do jej objawów należy sztywność, ból, tkliwość, obrzęk i podniesienie temperatury ciała w okolicy stawów, a także obniżające jakość życia i swobodę poruszania się ograniczenie ruchomości stawów. Przyczyną choroby zwyrodnieniowej stawów jest zmniejszona ilość i obniżona jakość chrząstki stawowej – struktury odpowiadającej za amortyzację ruchów stawu. Wraz z rozwojem choroby może dochodzić do uszkodzenia kolejnych struktur: torebki stawowej, kości, ścięgien, mięśni i więzadeł. Do diagnozy choroby zwyrodnieniowej stawów można wykorzystać tomografię komputerową stawów i kości. 

W leczeniu stosuje się farmakoterapię, rehabilitację i metody chirurgiczne. Metodami leczenia, łagodzącymi dolegliwości i zwiększającymi ruchomość stawu, są zastrzyki z kwasu hialuronowego i terapia osoczem bogatopłytkowym. https://salvemedica.pl/blog/okiem-specjalisty/terapia-osoczem-bogatoplytkowym-wywiad-z-ortopeda

Najczęstsze choroby narządów ruchu – reumatoidalne zapalenie stawów (RZS, gościec)

Reumatoidalne zapalenie stawów, w przeciwieństwie do choroby zwyrodnieniowej stawów, rozpoczyna się zwykle w młodym wieku. Choroba polega na występowaniu wewnątrz stawów stanu zapalnego o nieznanej etiologii. Reumatoidalne zapalenie stawów objawia się obrzękiem i bólem w okolicy stawów, a nieleczone może doprowadzić do stałego uszkodzenia struktur stawowych. https://salvemedica.pl/wizyta-reumatologiczna

Najczęstsze choroby narządów ruchu – osteoporoza

Osteoporoza (zrzeszotnienie kości) jest chorobą powodującą zwiększoną łamliwość kości. Powodem częstszych złamań jest utrata gęstości mineralnej kości, spowodowana starzeniem się organizmu. Proces mogą przyspieszyć takie czynniki jak niedobory wywołane złą dietą, niektóre choroby i leki. Osteoporoza jest powszechną chorobą narządu ruchu – choruje na nią aż ⅓ kobiet po menopauzie. Do oceny gęstości mineralnej w diagnostyce osteoporozy służy densytometria Densytometria – badanie osteoporozy u dorosłych – Salve Medica Centrum Medyczne i badania laboratoryjne. https://salvemedica.pl/uslugi/badania-laboratoryjne-diagnostyka-osteoporozy 

Choroby narządów ruchu i ich objawy – kiedy udać się do ortopedy?

Masz objawy ze strony układu ruchu i zastanawiasz się czy to już czas na konsultacji ze specjalistą? Oprócz oczywistych sytuacji, takich jak zwichnięcia i skręcenia stawów oraz złamania kości, do ortopedy warto udać się z takimi objawami jak:

• problemy z ruchomością stawów
• bóle stawów
• obrzęki i opuchlizna
• niestabilność i “uciekanie” stawu, osłabiona kontrola nad stawem
• sztywność stawów
• blokowanie stawów
• uczucie “przeskakiwania” w stawie
• wady postawy, na przykład skolioza, kolana koślawe, płaskostopie
• dyskopatie, bóle kręgosłupa
• ograniczenia ruchomości i przykurcze stawów

Wielu Pacjentów zastanawia się również, czy trzaski i chrupanie w stawach, na przykład stawie kolanowym mogą być objawem rozwijającego się zwyrodnienia.

Dlaczego kolana trzeszczą? 

Trzaski podczas zginania i prostowania stawu kolanowego mogą brzmieć niepokojąco, Czy zawsze warto skonsultować je z lekarzem ortopedą? Chrzęst i trzaskanie w kolanie są zazwyczaj zupełnie normalne i niegroźne, o ile nie towarzyszą im inne objawy. Trzaski w kolanie mogą wynikać z pękania pęcherzyków gazu w płynie maziowym stawu. To naturalne zjawisko, które nie wymaga kontaktu z lekarzem. Chrupanie w kolanie jest też naturalne w okresie rekonwalescencji po operacji tego stawu. Jeśli trzaskanie w kolanie występuje razem z bólem i obrzękiem w okolicy stawu, niestabilnością, “uciekaniem” kolana, czyli nieintencjonalnym zginaniem stawu lub mamy poczucie, że w kolanie “coś przeskakuje”, przyczyny objawów mogą być groźniejsze. 

Choroby kości i stawów – profilaktyka

Z wiekiem nasze kości słabną. Czy wiesz, że nawet w młodości możesz mieć wpływ na swoją sprawność na starość, unikając czynników ryzyka i wprowadzając do życia odpowiednie nawyki? 

Choroby kości i stawów – czynniki ryzyka

Na wiele z czynników ryzyka chorób kości i stawów nie mamy wpływu. Jednak narządy ruchu nie są obojętne na nasz tryb życia i nawyki życiowe, które możemy zmienić aby zminimalizować ryzyko wystąpienia chorób w przyszłości. Do głównych czynników ryzyka rozwoju chorób narządów ruchu należą:

• siedzący tryb życia i brak aktywności fizycznej
• wiek
• nadwaga i otyłość Mam wynik BMI powyżej 35 – Salve Medica Centrum Medyczne
• długotrwały stres, wywołujący przewlekłe napięcie niektórych mięśni
• niedostosowanie stanowiska pracy – na przykład zbyt niski fotel w pracy przy komputerze, wymuszający ciągłe pochylanie głowy
• monotonna praca, zmuszająca pracownika do wykonywania wciąż tych samych powtarzalnych ruchów przez długi czas
• przewlekły ucisk na kości, stawy i inne tkanki narządów ruchu

Narządy ruchu a dieta

Kluczem do profilaktyki, nie tylko w przypadku chorób narządów ruchu, jest zdrowa i zbilansowana dieta dostarczająca organizmowi wszystkie składniki odżywcze. Zbyt jednostajna i monotonna albo restrykcyjna dieta może prowadzić do rozwoju niedoborów, których skutki zaczynają być widoczne często dopiero po kilku latach. Także w profilaktyce chorób kości i stawów nie zaleca się żadnej szczególnej diety, odmiennej od zaleceń dietetycznych dla osób zdrowych. Jeśli jednak chcemy zadbać o podaż w naszej diecie składników szczególnie istotnych dla narządów ruchu, warto zwrócić uwagę na składniki takie jak fosfor, wapń, witaminę D, witaminę C i kwasy tłuszczowe omega-3. 

Dieta na zdrowe stawy

Kwasy tłuszczowe omega-3 charakteryzują się właściwościami przeciwzapalnymi, dzięki czemu działają korzystnie w łagodzeniu objawów chorób zapalnych stawów. Bogatym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3, a przy okazji także witaminy A i D, jest tran i tłuste ryby morskie: łosoś, tuńczyk, makrela i sardynki. Dobrym źródłem kwasów omega-3 dla osób unikających spożywania ryb są orzechy włoskie, siemię lniane (nasiona lnu) i olej lniany.

Jakie witaminy na kości i stawy?

Witamina C bierze udział w syntezie kolagenu, głównego białka budulcowego ścięgien, chrząstek, kości, skóry i zębów, jest również antyoksydantem, czyli substancją neutralizującą wolne rodniki, mogące zapoczątkować stan zapalny i procesy patologiczne w tkankach. Niektóre badania wykazują, że odpowiednia podaż witaminy C wiąże się z nawet 30% niższym ryzykiem rozwoju chorób stawów. 

Podobne przeciwzapalne działanie ma witamina D. Może również łagodzić stany zapalne pojawiające się w przebiegu chorób autoimmunologicznych, na przykład reumatoidalnym zapaleniu stawów. Jednak najsłynniejszą cechą witaminy D jest jej udział w budowie kości. Nie jesteś pewien czy Twoja dieta w pełni pokrywa adekwatne do Twojego wieku, zdrowia i trybu życia zapotrzebowanie na składniki odżywcze? Skonsultuj się z dietetykiem, który opracuje jadłospis w oparciu o szczegółowy wywiad, badania i Twoje indywidualne preferencje. https://salvemedica.pl/wizyta-dietetyczna

Kolagen na kości i stawy?

Kolagen to białko będące budulcem kości, ścięgien, stawów, skóry i chrząstek. Na rynku dostępnych jest wiele suplementów z kolagenem, reklamowanym jako remedium na problemy ze stawami. Niestety badania nie potwierdzają korzystnego wpływu przyjmowanego zewnętrznie kolagenu na łagodzenie objawów chorób kości i stawów i regenerację chrząstki stawowej. 

Narządy ruchu – jak wpływa na nie aktywność fizyczna?

Ćwiczenia fizyczne są szczególnie ważne dla zdrowia kości i stawów, jeśli większą część dnia spędzamy w jednej, wymuszonej pracą zawodową pozycji lub wykonujemy monotonne i powtarzalne ruchy. Odpowiednie obciążenie i nacisk na tkankę kostną stymuluje komórki do produkcji macierzy kostnej. Dobra kondycja i rozbudowane mięśnie zmniejszają również ryzyko urazów kości i stawów. 

Narządy ruchu a tryb życia

Zdrowe narządy ruchu zależą nie tylko od codziennych aktywności, ale także właściwego odpoczynku, ponieważ to właśnie podczas snu głębokiego dochodzi do większości procesów regeneracyjnych tkanek naszego organizmu. W odpowiedniej jakości odpoczynku ważny jest także dobór materaca do łóżka. Jego twardość i sprężystość powinna być dostosowana nie tylko do naszych upodobań, ale także masy ciała. 

Narządy ruchu a masa ciała

Wraz ze wzrostem masy ciała zwiększa się nacisk na stawy, zwłaszcza kolanowe i biodrowe, dźwigające ciężar naszego ciała. Dolegliwości bólowe ze strony narządów ruchu mogą również zniechęcać do aktywności fizycznej, której deficyt pogłębia problem otyłości. W utracie zbędnych kilogramów dużym ułatwieniem jest wsparcie specjalistów Mam wynik BMI powyżej 35 – Salve Medica Centrum Medyczne

Narządy ruchu a prawidłowa postawa ciała

Dlaczego prawidłowa postawa ciała jest tak istotna w profilaktyce chorób kości i stawów? Nasz układ ruchu jest przystosowany do pewnej naturalnej postawy, dzięki której utrzymuje optymalną stabilność i zrównoważenie. Wszystkie nieprawidłowości w naszej postawie narażają nasz układ ruchu na przeciążenia i powolne zniekształcenia, których odwrócenie jest pracochłonne i nie zawsze możliwe. Szczególną uwagę warto zwrócić na pozycje ciała, które przyjmujemy najczęściej lub na wiele godzin – jak siedzimy podczas pracy przy biurku? Czy często pochylamy głowę patrząc na ekran telefonu? Na jakiej poduszce i materacu spędzamy wiele godzin podczas snu?

Choroby kości i stawów – do jakiego lekarza udać się z objawami?

Narządy ruchu i ich choroby to domena lekarza ortopedy. Swobodne poruszanie się jest ważnym czynnikiem wpływającym na jakość życia, dlatego w przypadku pojawienia się objawów ze strony narządów ruchu ważna jest jak najwcześniejsza diagnoza. Skonsultuj swoje objawy z lekarzem ortopedą i dowiedz się jakie leczenie pozwoli na zwiększenie codziennego komfortu poruszania się Wizyta ortopedyczna – Salve Medica Centrum Medyczne